Een ster krijgt altijd zijn zin, medewerkers krijgen altijd de shit. Het is een gevoel dat blijft hangen na het lezen van het ontluisterende boek van Dieuwke Wynia, oud-hoofdredacteur van het immens populaire tv-programma De Wereld Draait Door (DWDD). Hoe herkenbaar. In mijn eigen jaren bij RTL Nederland heb ik regelmatig te maken gehad met medewerkers van tv-producenten die huilend bij ons op de redactie kwamen omdat ze het niet meer trokken. De grote ster versus de kleine zelfstandige die zo graag bij TV wil werken dat die zijn eigen ego en gezondheid opzij zet ter meerdere eer en glorie van de presentator en het programma. Het is een situatie die in alle sectoren voorkomt: ziekenhuizen, voetbalclubs, advocatenkantoren en ga maar door. Als een ster geen goede vangrails krijgt dan gaan het mis. Het boek van Wynia laat zien wat de consequenties kunnen zijn als je tegen de macht ingaat. Carrière kapot, gecanceld door de inner circle, vernederd en een fragiele gezondheid.
Inhoud
In haar boek Je mist meer dan je ziet beschrijft Wynia haar jaren bij DWDD. Eerst als medewerker en later uitgegroeid tot hoofdredacteur die het programma leidt en vooral presentator Matthijs van Nieuwkerk in toom moet zien te houden. Van Nieuwkerk blijkt voor de camera een volstrekt andere persoon dan op de redactie. Nerveus, dwingend, ongeïnteresseerd en vooral ongevoelig. Zet daar tegenover een jonge onervaren televisiemaker die denkt het hoogst haalbare bereikt te hebben in haar leven en de gevaarlijke cocktail zie je al ontstaan. En die ontstaat dan ook. In meer dan 300 pagina’s neemt Wynia je mee in haar kant van het verhaal. Met veel anekdotes, bewijzen en gespreksweergaven beschrijft ze hoe haar persoonlijke verval langzaam vorm krijgt terwijl de almachtige ster telkens keurig het eigen straatje schoonveegt.
Het is natuurlijk wel het verhaal van Wynia zelf in dit boek en we zijn er allemaal niet bij geweest. Maar hetzelfde kan gezegd worden van de directie van bijvoorbeeld BNN-VARA die een eigen draai aan het DWDD-schandaal geven. Zelfs als niet alles gebeurd is zoals het gebeurd zou zijn dan is het nog exemplarisch voor hoe we omgaan met medewerkers in afhankelijke posities waarbij een groot machtsverschil speelt tussen de top en de werkvloer. In welke positie je zelf ook zit, het is hoe dan ook herkenbaar en goed om al lezend weer met je neus op de feiten gedrukt te worden.
Oordeel
Het is vooral een moedig boek. Opstaan voor de goede zaak waar je in gelooft ondanks alle weerstand is prijzenswaardig. Durf dat meer eens. Tegelijk is het zeer goed leesbaar. Dankzij de korte hoofdstukjes, chronologische opbouw en vlotte teksten leest het achter elkaar door. In een keer uitlezen dan maar? Nee, juist niet. Er gebeurt zoveel dat je het telkens even weg moet leggen om na te denken hoe het eigenlijk in jouw eigen organisatie is gesteld met wat je net gelezen hebt.
Sommigen zullen in dit boek hun vooringenomen mening over Wynia bevestigd zien als iemand die vindt dat zij er nooit wat aan kon doen, altijd op tijd aan de bel heeft getrokken en op geen enkele steun kon rekenen. Ga daar dan weg, zul je denken maar dat is niet zo makkelijk als je sterk afhankelijk bent en de baan van je leven hebt. Wat is dat je waard?
Wat je eraan hebt
Na het lezen van Je mist meer dan je ziet:
- heb je inzicht in het gedrag van sterren op de werkvloer
- begrijp je welke vangraills nodig zijn om ongewenst gedrag te beteugelen
- heb je inzicht in wat je werk je waard is
- weet je beter waarom mensen in situaties blijven hangen die ze beter kunnen vermijden
- sta je meer open voor twee kanten van een verhaal, hoe vervelend die ook kunnen zijn
Het boek Je mist meer dan je ziet is een uitgave van Prometheus en is daar ook te bestellen.
