Je bent druk om AI toe te passen in je werk en het gaat best aardig. Met enige regelmaat laat je anderen zien welke slimmigheid je nu weer hebt ontdekt en welke procesverbetering je met de hulp van AI hebt kunnen doorvoeren. Ja, AI wordt echt je persoonlijke assistent die jou goed begrijpt en fijn met je meedenkt. Meedenkt? Ho, stop! Even pas op de plaats, we hebben het over computers en algoritmes en niet over een meedenkende collega.
Inhoud
In zijn boek Het Geheim van de Pratende Machine legt hoogleraar Antal van den Bosch stap voor stap uit hoe AI is ontstaan en hoe het werkt. Dat AI in onze beleving kan denken heeft alles met onszelf te maken. Als het resultaat van een machine maar enigszins inhoudelijk aanvaardbaar en communicatief sterk is dan zijn we als mens geneigd te denken dat de andere partij (lees: de machine) echt kan denken. Dat is niet zo. Elk AI systeem is getraind op een ongekende hoeveelheid data, veelal in tekstvorm. Daaraan toegevoegd zijn procesbeschrijvingen, wetenschappelijke principes en criteria (zoals “kom altijd met een antwoord”) waardoor we denken dat AI met ons meedenkt. Was het maar zo mooi.
Naast de beschrijving van het ontstaan en de werking van AI besteedt Van den Bosch ook aandacht aan de schaduwzijden van AI. Dat betreft bijvoorbeeld de uitbuiting van werknemers, de honger naar schoon water en de enorme energieconsumptie. Er zijn alternatieven die zich inmiddels bewezen hebben, maar de economische kracht om die tot een succes te brengen ontbreekt vooralsnog. Het boek eindigt met een optimistische noot voor de zwartkijkers. Zelfs de meeste mensen die aan de knoppen zitten van AI verwachten niet dat het de mensheid van de aarde zal wegvagen. Dat wil niet zeggen dat onze rol in relatie tot deze techniek hetzelfde blijft, want de manier waarop we werken en leven verandert wel fundamenteel.
Oordeel
Het is een interessant boek voor iedereen die wil weten hoe AI onder de motorkap werkt. Daarmee is het een redelijk technisch boek, maar tegelijkertijd is die techniek goed te begrijpen door de toegankelijke uitleg van Van den Bosch. Omdat je erachter komt wat denken eigenlijk is en dat we als mens alles wat praat als een denkend wezen ervaren kom je tot nieuwe inzichten over de beperkingen van AI en dat zet je weer met beide benen op de grond. Je leert dus niet alleen veel over de werking van AI maar tegelijk ook veel over jezelf.
Wat je eraan hebt
Na het lezen van Het Geheim van de Pratende Machine:
- weet je hoe de techniek achter AI werkt
- begrijp je waarom AI niet denkt en jijzelf wel
- ken je de schaduwkanten en beperkingen van AI
- weet je wanneer je op AI kunt vertrouwen en wanneer niet
Het boek Het Geheim van de Pratende Machine is een uitgave van Prometheus en is daar ook te verkrijgen.

